[Hỏi] Về việc chia tài sản không có di chúc

Tôi muốn hỏi gia đình tôi gồm bố mẹ và 2 con ( tôi và em của tôi ) bố tôi mất năm 2007 lúc mất không để lại di chúc gì nhưng trên bìa đỏ đất nhà tôi có 300m vuông đứng tên của bố tôi, và mẹ tôi đi làm lại bìa đỏ đứng tên bà. Vậy tôi xin hỏi  tôi có còn được tài sản đó không nếu được chia thì chia thế nào. ngoài ra bìa đỏ nhà tôi không bị tranh chấp.

Trả Lời: Do bạn không cung cấp cụ thể Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất (bìa đỏ) đứng tên một mình bố bạn là tài sản riêng của bố bạn hay là tài sản chung của bố mẹ bạn khi phân chia tài sản không có di chúc nên tôi tư vấn cho bạn như sau:

Trường hợp thứ nhất: Nếu quyền sử dụng đất là tài sản riêng của bố bạn, bố bạn mất đi không để lại di chúc thì tài sản của bố bạn sẽ được chia theo quy định của pháp luật. Tại điểm a khoản 1 Điều 676 Bộ luật dân sự quy định về Người thừa kế quyên sử dụng đất theo pháp luật như sau:” Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

• Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết”. Theo quy định tại khoản 2 Điều này những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Như vậy hàng thừa kế của bố bạn sẽ bao gồm ông bà nội của bạn (nếu ông bà còn sống), mẹ bạn và anh chị em bạn mỗi người sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau. Việc phân chia di sản như sau:
• Hàng thừa kế của bố bạn bao gồm 5 người (ông, bà ,mẹ , bạn và em bạn), di sản bố bạn để lại là 300m2 sẽ được chia đều cho 5 người mỗi người được 60m2. Do đó để làm được bìa đỏ đứng tên mẹ bạn thì những người thuộc hàng thừa kế của bố bạn phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế và tặng cho mẹ bạn phần quyền sử dụng đất mà mình được hưởng thừa kế hoặc từ chối nhận di sản thừa kế thì mẹ bạn mới được đứng tên một mình trên bìa đỏ. Còn nếu không mỗi người sẽ được 60m2.

Trường hợp thứ 2: Nếu quyền sử dụng đất là tài sản chung của bố bạn và mẹ bạn thì phần di sản bố bạn để lại sẽ chỉ có 1/2 của 300m2 (150m2). Phần quyền sử dụng đất 150m2 này sẽ được chia theo quy định của pháp luật như trường hợp 1. Việc phân chia di sản như sau:

• Quyền sử dụng đất 150m2 sẽ được chia đều cho 5 người mỗi người sẽ được 30m2. Như vậy mẹ bạn sẽ có tổng diện tích quyền sử dụng đất là 180m2. Nếu mẹ bạn được mọi người tặng cho phần quyền sử dụng đất còn lại trong tổng số 300m2 thì mẹ bạn mới được đứng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 300m2 (bìa đỏ).

Trong trường hợp thứ 3: Các đồng thừa kế của bố bạn không tặng cho mẹ bạn hoặc không từ chối nhận di sản phần quyền sử dụng đất mà mỗi người được hưởng thì theo quy định của pháp luật mỗi người sẽ được Cấp giấy chứng nhận phần quyền sử dụng đất mà mình được hưởng ( đứng tên trên bìa đỏ).

Lưu ý: Mẹ bạn không thể đứng tên một mình trên bìa đỏ 300m2 nếu không được nhận tặng cho từ các đồng thừa kế khác hoặc các đồng thừa kế của mẹ bạn từ chối nhận di sản thừa kế của bố bạn (việc từ chối di sản thừa kế phải công chứng và chỉ làm được trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày người để lại di sản mất .