Doanh nghiệp Việt chuyển sang Campuchia: Giải pháp cho thuế Mỹ?

Việc Mỹ chính thức áp mức thuế lên tới 46% đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Việt Nam vào năm 2025 đang tạo ra làn sóng lo ngại trong cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu. Trước tình thế này, chuyển hướng sản xuất sang Campuchia đang nổi lên như một giải pháp hợp pháp để duy trì chuỗi cung ứng và thị trường truyền thống, đặc biệt là thị trường Hoa Kỳ.

Áp lực từ chính sách thuế mới của Mỹ

Việc Mỹ điều chỉnh chính sách thuế nhằm giảm phụ thuộc vào hàng hóa từ các quốc gia có thặng dư thương mại lớn, trong đó Việt Nam là một trong những đối tượng chịu ảnh hưởng mạnh. Các ngành như dệt may, da giày, gỗ, điện tử… đang đối mặt với nguy cơ mất đơn hàng, giảm biên lợi nhuận và gia tăng chi phí.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp đang tìm kiếm con đường hợp pháp để duy trì năng lực cạnh tranh, đồng thời tránh rơi vào diện bị Mỹ áp dụng các biện pháp điều tra gian lận thương mại hoặc lẩn tránh thuế chống bán phá giá.

Campuchia – điểm đến chiến lược

Campuchia hiện là một trong những quốc gia được Mỹ ưu đãi thuế quan trong khuôn khổ Hệ thống ưu đãi phổ cập (GSP). Ngoài ra, quốc gia này còn nằm ngoài danh sách các nước bị điều tra chống bán phá giá của Mỹ trong nhiều ngành hàng. Nhưng hiện tại Campuchia đang bị mỹ áp thuế  lên đến 49%.

Những lợi thế khiến Campuchia trở nên hấp dẫn:

• Chi phí lao động thấp: thấp hơn 20 – 30% so với Việt Nam.
• Ưu đãi thuế quan với nhiều nước, đặc biệt là Mỹ và EU (hiện tại không còn).
• Chính sách đầu tư cởi mở, hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài 100% sở hữu.
• Liên kết kinh tế ASEAN giúp dễ dàng di chuyển hàng hóa nội khối.

Dịch chuyển sản xuất: Giải pháp hợp pháp, nhưng cần cẩn trọng

Việc chuyển một phần hoặc toàn bộ dây chuyền sản xuất sang Campuchia là hoàn toàn hợp pháp nếu doanh nghiệp tuân thủ các quy định của hai quốc gia và các cam kết quốc tế. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa:

• Dịch chuyển thực sự: thành lập nhà máy mới, sản xuất hàng hóa tại Campuchia.
• Lẩn tránh thuế (Circumvention): xuất khẩu hàng Việt nhưng khai xuất xứ Campuchia – hành vi có thể bị Mỹ điều tra và trừng phạt nặng.

Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng lộ trình chuyển đổi rõ ràng, đảm bảo xuất xứ hàng hóa minh bạch, và có chiến lược pháp lý đi kèm.

Vai trò của tư vấn pháp lý trong dịch chuyển sản xuất

Trong giai đoạn nhạy cảm này, việc có chuyên gia pháp lý quốc tế hỗ trợ là điều kiện tiên quyết. Một số dịch vụ doanh nghiệp nên cân nhắc bao gồm:

• Tư vấn chuyển nhà máy sang Campuchia, thành lập pháp nhân.
• Hỗ trợ xin giấy phép đầu tư, thuê đất, xây dựng nhà xưởng.
• Tư vấn về xuất xứ hàng hóa, CO, tránh rủi ro gian lận thương mại.
• Soạn thảo hợp đồng liên doanh, hợp tác sản xuất với đối tác Campuchia.
• Đánh giá rủi ro pháp lý khi xuất khẩu sang Mỹ trong bối cảnh mới.

Trong bối cảnh thị trường quốc tế biến động, việc dịch chuyển sản xuất sang Campuchia có hợp lý không? đây không chỉ là quyết định logistics, mà là bài toán đầu tư – pháp lý – thương mại cần được nghiên cứu kỹ lưỡng.

• Tham khảo thêm: Dịch vụ tư vấn đầu tư nước ngoài